HASTALAR İÇİN AKTİVİTELER

Prof. Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu’nun “Alzheimer hastası yakınları hastaları nasıl oyalayabilirler?” başlıklı videosunu izlemek için tıklayınız.

Alzheimer hastalarının günlerinin daha iyi geçmesini ve yaşam kalitelerinin yükselmesini sağlamak için hala hoşlandığı ve yapabileceği ev içi ve ev dışındaki aktivitelere yönlendirmeliyiz. Her hasta için bunu kişisel olarak belirlemek gerekir. Hastaların değişen ruh hallerine ve becerilerine uygun aktiviteler bulmak için de yaratıcı ve esnek olabilmek şart. Aktivitelerin hastayı yüreklendirici bir şekilde, sonuçtan bağımsız olarak yürütülmesine dikkat edilmeli, başarısız olurlarsa hastaya tepki gösterilmemelidir. Erken dönemlerde hastalar önerilere daha kolay karşılık verirler. Daha sonraki dönemlerde ise daha fazla teşvik edilmeye ve yardıma ihtiyaç duyabilirler, vazgeçmemek ve sabırlı olmak gerekir. Hastanın gösterdiği davranışsal belirtilerin bir kısmı sıkıntıdan ve boş kalmaktan kaynaklanabilir. Hasta meşgul edilebilir, gününü daha verimli ve mutlu geçirmesi sağlanabilirse hastalıktan kaynaklanan olumsuz davranışlar azalabilir ya da kaybolabilirler. Günlük uğraşılar ayrıca hastanın kalan becerilerini korumalarına, kendilerine güven duymalarına, daha ilgili olmalarına da yardımcı olabilirler. Ayrıca hasta yakınının hastayla iletişim kurmasına, yakınlaşmasına katkı sağlarlar.

Basit aktiviteler genelde daha iyidir, özellikle de bunama tablosu ağırlaştıkça. Hastanın ilgisini çekecek aktiviteler bulunmaya çalışılmalıdır. Ancak zorlu ve karışık uğraşlardan kaçınılmalıdır. Hastaların konsantre olabilme süreci genelde kısaldığından kısa süren etkinlikler daha iyidir. Şakalaşmak, birlikte gülmek için fırsat yaratın. Bazı hastalar okuma, müzik aleti çalma, tahta işleri ya da dikiş gibi daha önceden severek yaptıkları etkinlikleri hala yürütebilirler (Alzheimer Hastaları ile Ev içi Aktiviteler) ; tek ihtiyaçları olan biraz teşvik edilmektir. Her gün yürüyüş yapmak ve müzik eşliğinde yapılacak egzersiz önerilebilecek fiziksel etkinliklerdir. Müzik dinlemek, özellikle hastanın gençlik yıllarının popüler şarkıları, hastalık boyunca uzun süre sürdürülebilir. Hasta şarkılara eşlik etmeye özendirilebilir. Sık sık dışarı çıkmak, bir park ya da çay bahçesinde oturmak hem hasta hem de yakını için iyidir. Hem ortamın değişmesini hem de diğer insanlarla temas kurmayı sağlar. Bunama hastalarının çoğu dokunup okşayabilecekleri kedi, köpek gibi ev hayvanlarına olumlu tepki verirler. Yumuşak oyuncakları okşamak da onları rahatlatabilir. İleri safhalarda hastanın işbirliği yapması giderek güçleşir. Bu tip hastalarda masaj ve sakinleştirici bir müzik dinletmek işe yarayabilir.

Aktiviteler Rehberi:

Egzersizler ve aktiviteler, demansı olan kişiye çeşitli şekillerde yararlı olabilir. Hastanın kendisini bağımsız hissetmesini sağlayabilir, zihinsel ve fiziksel yeteneklerini uyarabilir, fazla enerjisinin harcanmasına katkıda bulunabilir ve geceleri uyuyabilmesini kolaylaştırabilir.  Aşağıda Alzheimer hastaları için uygun olabilecek bazı faaliyetler sunulmuştur.

  • Yürüyüş: Temiz hava, fiziksel egzersiz ve manzara değişikliği, hastanın moralini yükseltebilir.
  • Dans: Demansı olan pek çok kişi bu yeteneğini korur, müzikten hoşlanır ve dans esnasında eski mutlu günlerini yeniden yaşar.
  • Müzik dinlemek: Hasta şarkı sözlerini hatırlayabiilirve tek başına söylemekten zevk alabilir.
  • Kitap ve gazete okumak ya da hastaya okunması: Hastanın bildiği hikayeler bile okunabilir.
  • Televizyon seyretmek: İzlediği programların şiddet ve korku içerikli olmamaları konusunda dikkatli olmanız gerekebilir.
  • Düğün, parti gibi önemli olayların kaydedildiği ev videoları izlenebilir.
  • Hastanın, ulusal ya da dini bayramlarda geleneksel aile toplantılarına katılması yaralı olabilir.
  • Çocuklar veya hayvanlarla birlikte zaman geçirebilir.
  • Toplu oynanan oyunlara (tombala, domino, tavla, kağıt oyunları, vb) hastanın katılması sağlanabilir.
  • Resim yapmak: Kendisini ifade etme ve iletişim kurma fırsatı verebilir.
  • Fotoğraf albümlerine bakabilir.
  • Bahçe işleri: Bahçe yoksa, hasta evin içinde bile domates ve saksı bitkileri yetiştirebilir.
  • Makyaj yapabilir.
  • Eşya koleksiyonu yapabilir ve düzenleyebilir.
  • Yabancı bir dilde şarkı söylemek, film izlemek ya da konuşmak: Yabancı dil bilen pek çok kişi bu dili uzun süre hatırlayabilir.